Nog eens een blogpost nu Frankrijk met een leeftijdsverbod voor social media komt (vanaf september kan je geen accounts meer toevoegen; vanaf 1 januari 2027 moeten bestaande accounts weg zijn (met een grens van 15 jaar want remember deze blogpost/infographic).
Ze volgen hiermee het voorbeeld van Australië, dat sinds 9 december 2026 een verbod onder de 16 jaar heeft.
Enja er is best wel iets voor te zeggen. Kijk even naar het TikTok-experiment van VTM programma “Ze zeggen dat” en je gaat direct begrijpen, dat we met een probleem zitten.
Maar is een leeftijdsverbod dan echt een oplossing (buiten wat grote politieke woorden)?
Er zijn best veel experten, die tegenstander zijn van dit soort leeftijdsverboden en zelfs Unicef staat aan deze kant. Ik heb er ook reeds de nodige aandacht aan gegeven tijdens mijn presentaties dat ik geen fan ben, maar ik heb dit nog nergens hier gedocumenteerd. Dus hierbij…
Mijn 9 redenen waarom ik geen fan ben van dit soort leeftijdsverboden
1. Wat is social media eigenlijk? Gaat elk land dit dan zelf uitvinden?
In Australië hebben ze hier een jaar over liggen discussiëren en kwamen ze dan uit op dit lijstje:
- Facebook (Meta hoopt nog dat 13 jarigen hun platform willen gebruiken 🫣)
- TikTok
- Snapchat
- X (Twitter)
- Threads (Threads who?)
- YouTube (je kan het enkel gebruiken zonder account)
- Twitch
- Kick
- Bluesky
- Lemon8
- Wizz
- + een hoop datingapps zonder Tinder
Frankrijk moet nog met zijn eigen lijst gaan komen binnenkort. Ik ben dan echt benieuwd, welke platformen op de Franse lijst gaan komen (en welke niet).
We gaan dan ook elk jaar een nieuwe update zien verschijnen om extra platformen op het lijstje te zetten? Wat hadden we er dan ook van gevonden als Orban (weet je nog die gekkerd uit Hongarije die gelukkig verleden tijd is) zelf het lijstje had vergroot met verschillende websites (die kritisch waren tegen hem of te pro-LGTBQ)?
2. Leeftijdverificatie voor iedereen dus?
Wil je van kinderen de leeftijd controleren, dan moet je het van iedereen doen natuurlijk. De droom van Europa is dat we binnenkort allemaal hun Europese app installeren voor dit soort leeftijdsverificaties. We hebben gezien wat dit met onze samenleving doet als je een app gaat verplichten (zie de coronaperiode). Dat de eerste versie al snel de nodige security problemen had, zullen we maar houden op de eerste versie, niet? 🫣
Je gaat dus zowel kinderen als volwassenen verplichten hun leeftijd te bewijzen. Dit kan op eenvoudige tot zeer privacy-intrusieve manieren, met ook weer alle gevolgen van dien, zoals we al zagen bij Discord.
De vraag is daarnaast waar we de leeftijdsverificatie willen?
- Bij de overheid? Logisch dat we een Itsme hiervoor kunnen gebruiken? Maar verplichten we iedereen dan hiertoe?
- Bij private spelers? Zo zagen we ook al dat je bij de verificatie op Linkedin alles via het bedrijf Persona laat lopen en dat daar toch wel privacyvragen bij te stellen zijn.
- Bij de Bigtech platformen zelf? Zie het verhaal uit 2019 toen bleek dat Twitter de telefoonnummers voor 2FA authenticatie “per ongeluk” ook had gebruikt voor targeted advertising.🤷♂️
Dat hierdoor ook mensen zonder geschikt ID of met een ouder type smartphone worden uitgesloten, moet je als maatschappij steeds meenemen.
3. Een ban werkt niet zo eenvoudig
Australië toont nu al dat een verbod niet hetzelfde is als een oplossing. Jongeren vinden alternatieven, ouders helpen soms mee en platformen zoeken de grenzen van de wet op.
4. Elk land kiest zijn eigen leeftijdsgrens
Ik gaf het hierboven al weer (zie mijn infographic), maar je ziet dus de discussie in Frankrijk over 15 jaar, Vlaanderen 13 jaar, Nederland 16 jaar, Spanje denkt aan 16 jaar en Oostenrijk aan 14 jaar… 🙄
Je ziet het dus al komen, dat Vlaanderen 13 jaar wilt, Wallonië 15 jaar en Brussel dan 14 jaar? 🤷♂️
5. Als je de ouders niet meekrijgt…
Momenteel kan je in ons land al geen TikTok/Snapchat account aanmaken onder de 13 jaar. In de praktijk zie je dan ook een meerderheid van de lagere schoolkinderen met een Snapchataccount met de geboortedatum van mama en papa (met alle gevolgen van dien wegens het omzeilen van de Snapchat -18 jarige bescherming).
Ook in Australië merken ze nu dat ouders hun kinderen actief helpen in het omzeilen van het verbod. En neen onze zoon van 13 jaar heeft nog geen accounts op TikTok, Snapchat…
Zolang je dus de ouders niet gaat meekrijgen (zie de verwarring van grenzen per land), gaat het een probleem blijven. Gelukkig hebben de meeste ouders ondertussen door dat een 10 jarige geen bier dient te drinken. Het is die mentaliteit, die we ook nodig hebben rond TikTok en co (maar dan moet Karrewiet misschien ook eens stoppen op TikTok?).
6. Het wordt een kat en muis spelletje met VPN’s als het volgende slachtoffer?
Met een eenvoudige VPN kan je dit soort verboden per land ook weer gaan omzeilen, want het internet is moeilijker per land af te schermen (of je moet China of Rusland zijn). Ik hoorde verhalen van hoe 12 jarigen met een VPN de beperkingen op het schoolnetwerk succesvol omzeilen.
Verschillende soorten lobbygroepen zijn zelfs op Europees vlak al VPN’s als de toekomstige schuldigen aan het aanwijzen. De UK heeft nog maar pas zijn U-bocht ingezet en geven nu aan VPN’s niet meer te willen verbieden.
(PS: zoek je nog een betrouwbare VPN, zie deze blogpost van me over Mullvad 😉)
7. Wat met Telegram en co?
Telegram werkt niet mee met dit soort zaken. Als ik dan ook zie dat Discord en Telegram in Australië niet op de lijst staat, dan hebben we het liefst dat kinderen daar in gesloten groepen gaan terechtkomen?
8. Ben je vanaf 13/15/16jaar er dan ineens wel klaar hiervoor?
Een Belgische 13 jarige tiener zou dan plots wel los mogen gaan op alle social media? Er is een reden waarom er zelfs met alcohol een trapsverbod is (eerst bier en pas vanaf 18 jaar sterke dranken). Ik geef dan ook ouders steeds de tip om in stapjes te gaan: een gsm zonder wifi/4g, een gsm met enkel wifi, de gsm blijft steeds beneden en gaat niet mee naar de slaapkamer,…
Mediawijsheid en trapsgewijs digitale vaardigheden opdoen is dan ook wat we zelf doen bij onze kinderen.
9. Het zijn niet de kinderen, maar wel de platformen
Het echte probleem zit niet bij een 14jarige, maar bij het verslavend ontwerp, eindeloos scrollen, aanbevelingsalgoritmen, profilering, schadelijke advertenties en gebrekkige moderatie. Ik ben dan ook nog steeds een grotere fan, van echt reguleren op de grote spelers.
Deze zomer ben ik eindelijk het boek: “Careless people, A story of where I used to work” aan het lezen. Voor iedereen die interesse heeft in dit onderwerp (of in legal/compliance/privacy werkt), lees dit boek. Dat Meta er alles aan heeft proberen te doen om dit boek tegen te houden, zegt genoeg als promotie.
Laat ons dus eerst de platformen verplichten om deze zaken al te gaan doen: standaard private accounts voor minderjarigen, geen gepersonaliseerde reclame, geen profilering, beperkingen op verslavende ontwerptechnieken, chronologische feeds, nachtelijke notificatiestops en sterke moderatie.
Want neen het probleem zit echt niet alleen bij -15/-14/-13/-16 jarigen (schrappen naar gelang in welk Europees land je woont).
En neen ik ben ook GEEN fan om kinderen op social media los te laten, maar dit soort holle politieke beloftes gaat niet de oplossing zijn. Dit probleem is meer dan een technisch moeilijk implementeerbaar verbod op te leggen en daarmee denken dat het opgelost is.
Update: Ik verwijs je ook graag door naar deze blogpost (van een Nederlandse GZ-psycholoog) met enkele extra inzichten.
